Overblog Tous les blogs Top blogs Politique Tous les blogs Politique
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
MENU

Blog de la fédération UDB du Trégor-Goelo

Publicité

Min Rann : Kezeg Roland Le Grand / Min Rann : le temps des chevaux

Ur wech c’hoazh, gant kement a blijadur, e oa deut un daou-ugent den bennak a dud Dimeurzh diwezhañ e Carec da gemer perzh en abadenn Min Rann. Pedet oa bet Roland Le Grand ewit kaozeal diwar-benn ar c’hezeg. D’ar c’houlz ma ne oa ket kistion c’hoazh eus an traktourien, e vije (veze) roet ur plas ispisial d’ar c’hezeg e-barzh ar menajoù. Anoio (ù) chik vije roet dê (dezhe), Cadine, Stella, Cybèle, Duchesse... Graet oa brav dê, kalz brawoc’h ewit d’ar saout. Karzhet veze dindane bomdez ha roet kerc’h hag ar gwellañ foenn dê. Lann daou vloaz vije roet dezhe ivez kerzh ar goañv. Komzet vije d’ar c’hezeg evel ma vijent bet tud. Sentiñ a raent pa vije lâret dezhe, mont a dehou, « wichedrou », mont a-gleiz “haik” pe mont a-dreñv, “souz”. Konsideret mat oa ivez an dud a rae war o zro, ar chareter surtout, ordin ur gontell gantañ en e c’hodell. Hag ar vugale ! Pegen stad enne pa vijent (vezent) laket war gein ar gazeg ! Abred awalc’h e vije laket an dud yaouank da labourat gant ar c’hezeg. E-pad eurvezhioù hag eurvezhioù e veze bet tu da chom da gomz diwar-benn ar c’hezeg evel-se, ken bras ivez c’hoant an dud ‘barzh ar sal da lâret o gir ivez. Met forzh pegen kaer ‘vez ar pardon, a renk echuiñ memestra... E fin an abadenn meump bet ur blijadur all : klevet un chanson kanet gant Bernard Lasbleiz, o son e akordeons, diwar-benn ur chaseer koz eus Plouber, Erwanig ar Manac’h, ur ganaouenn savet gant ar barz Emile Nicol eus Plouaret.


Kentañ abadenn a vo d’ar Merc’her 20 a viz Mae. Kaoz a vo deus ar vapeur dornañ. Pedet meump Yves Le Meur, deus Ploulec’h, da gontañ dimp istor ar vapeur war ar maez e Bro-Dreger gwechall hag ar gouelioù kerzh an hañv, bremañ.


Les causeries en breton de l’association Min Rann attirent toujours autant de monde. Ce mardi, il était question des chevaux, un animal qui occupa une place privilégiée dans les campagnes avant l’arrivée des tracteurs. On évalue la superficie d’une ferme au nombre de chevaux qu’elle entretient, ur menaj daou, tri a gezeg, c’est-à-dire de 10 ou 15 hectares. Un hectare, un devezh-arat en breton, représente la surface de terre retournée par une charrue tirée par un cheval en une journée. Le forgeron dont on connaît le rayonnement dans les communes et dont le nom en breton est « ar gô » est connu de tous les paysans sous le nom de « ar marichal », c’est-à-dire, maréchal-ferrant. C’est encore le cheval qui domine ici. Sur le plan affectif, on pourrait affirmer que le cheval fait partie de la famille. On lui donne un nom prestigieux, Bayard Moji, Ulysse, Cadine, Stella, Cybèle, Duchesse...on lui parle comme à une personne. C’est l’animal gâté de la ferme. Pour lui l’avoine et le meilleur foin. Tous les jours, on lui change sa litière, tous les jours, on le bouchonne, on le bichonne. C’est pour les enfants, un animal fabuleux ! Quelle fierté de monter sur son dos !


Tous ceux qui dans la salle avaient connu cette époque brûlaient d’ajouter leur mot aux brillants commentaires de Roland. Mais l’heure et demie était presque passée et c’est sur une superbe chanson interprétée par Bernard Lasbleiz au sujet d’un vieux chasseur de Ploubezre, Erwanig ar Manac’h, que se termina cette autre belle soirée, gant ur chopinad chistr da heul, evel-just.


Procahine causerie, le mercredi 20 mai à 18 heures salle Carec. Yves Le Meur, de Ploulec’h, grand spécialiste du battage (hier et aujourd’hui) viendra parler de cette activité, ar vapeur dornañ, pour le plus grand plaisir de ceux qui aiment la langue bretonne..

 

Min Rann
Publicité
Retour à l'accueil
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :
Commenter cet article